Thời tiết đang dần chuyển sang tiết xuân. Đây cũng là thời điểm người La Gàn chuẩn bị thu hoạch chanh bán tết.
Xã Bình Thạnh có diện tích chanh lớn nhất huyện Tuy Phong. Cây chanh Bình Thạnh còn gọi là chanh La Gàn giúp nhiều nông dân cải thiện cuộc sống, đã trở thành sản vật của địa phương. Chanh La Gàn trồng trên vùng đất cát màu mỡ, nước mát quanh năm nên trái to tròn bóng, mọng nước, có vị chua và hương thơm đặc biệt. Chúng tôi được thanh niên trẻ dẫn đến vườn ông Bảy Ngồi, người trồng chanh tiếng tăm ở La Gàn. Khi đặt chân đến vườn, đập vào mắt chúng tôi là vườn chanh sum suê và trĩu quả. Là người gắn bó với cây chanh đến tuổi xế chiều, qua bao thời điểm thăng trầm, ông Bảy Ngồi khá hiểu biết về cây trồng. Theo ông, chanh không đòi hỏi nhiều về khâu chăm sóc, chỉ cần đảm bảo nước tưới, cắt tỉa cành yếu thường xuyên níu cành mọc thẳng xuống thấp để kích thích chanh ra hoa, tạo quả. Cây chanh có thể trồng xen trong vườn, từ khi trồng đến khi thu hoạch không dài và cho trái trên 10 năm. Hoa lợi khá. Hiện tại, chanh được tiêu thụ khá mạnh, một kg (khoảng 10 trái) giá 12.000 đồng, khả năng sẽ tăng giá trong dịp tết, sau tết. Năm trước, sau Tết Kỷ Sửu, chanh đến 32.000 đồng/kg, nhưng không dễ để tìm mua. Năm trước, ông Bảy Ngồi trúng đậm. Chỉ tay ra khu vườn rộng đang trồng cà tím, ông nói: “Sắp tới, tôi sẽ trồng ở nơi này thêm 60 gốc chanh nữa”.
Thu trên 10 triệu đồng/sào Với trình độ kỹ thuật của nông dân hiện nay, chanh cho trái gần như quanh năm, mang lại nguồn lợi đáng kể. Nếu được đầu tư bài bản, chanh Bình Thạnh, có thể đạt mức 10 tạ/sào, nếu giá 12.000 đồng/kg, một sào chanh thu thập 12 triệu đồng. Những vườn chanh lâu năm, thâm canh tốt, đạt năng suất cao hơn. Ở Bình Thạnh nhiều nông dân quay lại với cây chanh không chỉ vì giá cả mà còn là sự giữ gìn sản vật quê hương. Nhiều hộ đầu tư kỹ thuật và tăng diện tích, mở ra một hướng trong lựa chọn cây trồng thích hợp, hiệu qủa kinh tế. Cây chanh hồi phục, thu nhập của một bộ phận nông dân La Gàn tăng lên đáng kể. Chúng tôi đến một quán nhỏ nằm bên bờ biển thơ mộng. Trong làn gió mát, món ghẹ luộc, sò nướng chấm muối tiêu chanh càng thêm đậm đà bởi có vị của chanh La Gàn. Cầm trái chanh to, tròn bóng trên tay, chị chủ quán quả quyết: “Đây mới đúng thiệt là chanh La Gàn, khi ăn sẽ mùi thơm lắm đấy”.
